Praca zdalna z orzeczeniem o niepełnosprawności - Twoje prawa

Kobieta z protezą nogi pracuje na laptopie, który trzyma na kolanach.

Bez dojazdów, przy własnym biurku, w otoczeniu dostosowanym do Twoich potrzeb - dlatego wiele osób z niepełnosprawnościami szuka pracy zdalnej. Orzeczenie jej nie zamyka, także przy stopniu umiarkowanym i znacznym. Poniżej piszemy o prawach, kosztach sprzętu, wniosku do pracodawcy i szukaniu ofert.

Czy z orzeczeniem o niepełnosprawności można pracować zdalnie?

Tak, i to przy każdym stopniu. Według ustawy o rehabilitacji znaczny albo umiarkowany stopień nie wyklucza zatrudnienia u pracodawcy bez warunków pracy chronionej, jeśli pracujesz zdalnie albo stanowisko przystosowano do Twoich potrzeb (art. 4 ust. 5). Ten przepis obejmuje też orzeczenia z zapisem o „pracy w warunkach pracy chronionej”.

Za pracę zdalną Kodeks pracy uznaje pracę wykonywaną całkowicie lub częściowo w miejscu, które wskazujesz i uzgadniasz z pracodawcą, na przykład w domu (art. 6718). Mieści się w tym również model hybrydowy.

Twoje prawa w pracy zdalnej

Uprawnienia wynikające z orzeczenia nie zależą od miejsca pracy:

  • czas pracy do 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo, a przy stopniu znacznym lub umiarkowanym do 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo,
  • zakaz pracy w nocy i w nadgodzinach (wyjątki opisujemy w poradniku o pracy z orzeczeniem),
  • dodatkowa 15-minutowa przerwa wliczana do czasu pracy,
  • przy stopniu znacznym lub umiarkowanym - dodatkowy urlop oraz płatne zwolnienia na turnus rehabilitacyjny i badania.

Osoby pracującej zdalnie nie wolno traktować gorzej w zatrudnieniu, awansach i dostępie do szkoleń (art. 6729). Możesz też przychodzić do siedziby firmy i kontaktować się z zespołem na takich samych zasadach jak inni pracownicy (art. 6730).

Kto zapewnia sprzęt i pokrywa koszty?

Pracodawca. Musi zapewnić materiały i narzędzia potrzebne do pracy zdalnej, ich instalację i serwis, a także pokryć koszty prądu i internetu związane z pracą (art. 6724 Kodeksu pracy). Jeśli pracujesz na własnym sprzęcie, przysługuje Ci ekwiwalent pieniężny. Pracodawca może też zastąpić zwrot kosztów ryczałtem. Tych pieniędzy nie wlicza się do Twojego przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym (art. 6725).

Pracodawca odpowiada też za szkolenia i pomoc techniczną. Przy ocenie ryzyka zawodowego musi uwzględnić wpływ pracy zdalnej na wzrok, układ mięśniowo-szkieletowy i warunki psychospołeczne (art. 6731). Przy okazji możesz zgłosić, czego potrzebujesz na stanowisku, na przykład biurka z regulowaną wysokością albo oprogramowania czytającego ekran.

Czy pracodawca musi zgodzić się na pracę zdalną?

Pracę zdalną uzgadnia się z pracodawcą - przy podpisywaniu umowy albo później, także na Twój wniosek złożony na piśmie lub elektronicznie (art. 6719). Kodeks pracy wymienia osoby, których wniosek pracodawca musi uwzględnić, jeśli pozwala na to organizacja i rodzaj pracy. Są wśród nich m.in. rodzice dzieci z niepełnosprawnościami oraz osoby opiekujące się członkiem rodziny z orzeczeniem o niepełnosprawności lub o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sama osoba z orzeczeniem nie jest na tej liście.

Możesz jednak zgłosić pracodawcy potrzebę pracy zdalnej jako racjonalnego usprawnienia. Pracodawca ma obowiązek zapewnić niezbędne usprawnienia wynikające z Twojej niepełnosprawności, chyba że byłoby to dla niego nieproporcjonalnie wysokim obciążeniem (art. 23a ustawy o rehabilitacji). Praca zdalna może być takim usprawnieniem, jeśli odpowiada na zgłoszone przez Ciebie potrzeby.

Praca zdalna okazjonalna - do 24 dni w roku

Niezależnie od stałych ustaleń możesz złożyć wniosek o pracę zdalną okazjonalną - w wymiarze do 24 dni w roku kalendarzowym (art. 6733). Przydaje się, gdy danego dnia dojazd jest trudniejszy niż zwykle. Zasady kontroli takiej pracy ustalasz z pracodawcą.

Czy pracodawca dostaje dofinansowanie, gdy pracujesz zdalnie?

Miesięczne dofinansowanie z PFRON do wynagrodzenia przysługuje pracodawcy także wtedy, gdy pracujesz z domu. Jego wysokość zależy od stopnia niepełnosprawności - kwoty i warunki znajdziesz w poradniku o dofinansowaniu z PFRON do wynagrodzenia.

Oferty pracy zdalnej na DostepnaPraca.pl

W wyszukiwarce zaznacz filtr „Zdalna” albo przejdź od razu do ofert pracy zdalnej. W ogłoszeniach są też informacje o dostępności, na przykład czy pracodawca zapewnia komputer z oprogramowaniem czytającym ekran albo komunikację pisemną zamiast rozmów telefonicznych.

Na rozmowie zapytaj, jaki sprzęt dostaniesz, jak wygląda kontakt z zespołem, czy możliwa jest praca hybrydowa i jak firma podchodzi do dostosowania stanowiska.

Dla kandydatów

Szukasz pracy?

Przeglądaj oferty pracy od pracodawców otwartych na zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami albo przeczytaj poradnik o pracy z orzeczeniem o niepełnosprawności.