Symbole niepełnosprawności (np. 02-P, 05-R) a praca

05-R, 02-P - takie oznaczenia możesz zobaczyć na orzeczeniu albo legitymacji. To symbole przyczyny niepełnosprawności. Poniżej pełna lista, informacja, gdzie je znajdziesz, i odpowiedź na pytanie, czy musisz pokazywać je pracodawcy.

Co oznacza symbol przyczyny niepełnosprawności?

Symbol przyczyny niepełnosprawności wskazuje, z jaką grupą schorzeń lub ograniczeń sprawności wiąże się niepełnosprawność danej osoby. Nie jest szczegółową diagnozą - pod jednym symbolem mogą mieścić się różne choroby.

W orzeczeniu mogą znaleźć się maksymalnie trzy symbole, jeśli dotyczą schorzeń, które w porównywalnym stopniu zaburzają funkcjonowanie organizmu. Dana osoba może przy tym żyć z większą liczbą schorzeń - nie każde z nich będzie oznaczone osobnym symbolem. Orzeczenie nie jest pełną listą rozpoznań medycznych, a liczba symboli nie musi odpowiadać liczbie diagnoz (§ 32 ust. 3-4 rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności).

Lista symboli niepełnosprawności

Gdzie znajdziesz symbol?

Symbol przyczyny niepełnosprawności znajdziesz w orzeczeniu o niepełnosprawności, o stopniu niepełnosprawności lub o wskazaniach do ulg i uprawnień, wydanym przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Na Twój wniosek symbol może zostać umieszczony także w legitymacji osoby z niepełnosprawnością. W plastikowej legitymacji jest zapisany w kodzie QR.

Czy musisz przekazywać orzeczenie pracodawcy?

Na etapie rekrutacji co do zasady nie musisz informować o niepełnosprawności, podawać jej symbolu ani przedstawiać orzeczenia. Również po zatrudnieniu samo posiadanie orzeczenia nie oznacza obowiązku przekazania go pracodawcy.

Jeśli jednak chcesz korzystać z uprawnień pracowniczych związanych z niepełnosprawnością, musisz przedstawić pracodawcy orzeczenie, które ją potwierdza. Pracodawca przechowuje jego kopię w aktach osobowych. W dokumencie znajdują się informacje o stopniu niepełnosprawności oraz symbole jej przyczyn, dlatego przedstawiając orzeczenie, udostępniasz również te informacje.

Uprawnienia pracownicze, takie jak dodatkowa przerwa, krótszy czas pracy czy dodatkowy urlop, przysługują na zasadach określonych w przepisach.

Orzeczenie jest też potrzebne pracodawcy, który chce ubiegać się o dofinansowanie do Twojego wynagrodzenia z PFRON. Niektóre symbole mają znaczenie dla wysokości tego wsparcia. Dotyczy to chorób psychicznych (02-P), niepełnosprawności intelektualnej (01-U), całościowych zaburzeń rozwojowych (12-C), epilepsji (06-E) oraz osób niewidomych ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności (04-O).

Przy tych schorzeniach maksymalna miesięczna kwota dofinansowania na pełny etat zwiększa się o 1380 zł przy stopniu znacznym, 1035 zł przy umiarkowanym i 690 zł przy lekkim. Przyznanie wsparcia zależy również od spełnienia pozostałych warunków ustawowych. Jest to dofinansowanie dla pracodawcy - nie dodatkowe świadczenie wypłacane pracownikowi. Więcej o zasadach i kwotach przeczytasz w poradniku o dofinansowaniu z PFRON do wynagrodzenia.

Czy symbol ogranicza wybór pracy?

Nie. Przepisy nie przypisują symbolom listy dozwolonych zawodów ani stanowisk. O tym, czy możesz pracować na danym stanowisku, decyduje lekarz medycyny pracy podczas badań wstępnych, biorąc pod uwagę Twój stan zdrowia i warunki pracy.

Szukając pracy, patrz raczej na warunki w konkretnej firmie. W ogłoszeniach na DostepnaPraca.pl pracodawcy podają na przykład, czy budynek jest dostępny dla osób poruszających się na wózkach, czy są ciche miejsca pracy albo czy możliwa jest komunikacja pisemna zamiast rozmów telefonicznych. Przeglądaj oferty pracy albo przeczytaj, jak wygląda praca przy poszczególnych stopniach niepełnosprawności.

Aktualizacja: 1 listopada 2026 r. Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, § 13, 32 i 35 (Dz.U. z 2026 r. poz. 677), ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, art. 26a (Dz.U. z 2026 r. poz. 884 ze zm.). To informacje ogólne, a nie porada prawna - w konkretnej sprawie skorzystaj z bezpłatnych porad Państwowej Inspekcji Pracy.